Doğumdan sonra ana ve bebek için en kıymetli süreç emzirme ile başlıyor. Emzirmeye doğumdan sonraki birinci yarım saat içinde başlamak büyük kıymet taşıyor. Hakikat emzirme durumlarının bilinmesinin, emzirme sıklığını güzel planlamanın ve istikrarlı beslenmenin değerine değinen Memorial Şişli Hastanesi Evlat Sıhhati ve Illetleri Kısmı’ndan Uz. Dr. Seda Günhar, ‘1-7 Ağustos Yerküre Emzirme Haftası’ kapsamında emzirmenin kıymeti hakkında haber verdi.

Birinci aşı ana sütüdür

Emzirme, ana ile bebek arasında kuvvetli bir bağın kurulmasında en tesirli yoldur. Anaları, göğüs kanserinden korurken ileri periyotta de kanser riskinin önemli mealde azalmasını sağlar. Prolaktin yani süt hormonlarının gebelik bitiminden emzirme bitimine kadar tevellüt denetimi sağladığı da bilinmektedir. Ana sütü, bebekleri de kanser, diyabet, obezite, alerji ve bağırsak hastalıklarına karşı korur. Üstelik bebeğin birinci aşısı anasından emdiği kolostrum ismi da verilen birinci ağız sütüdür. Sarımtırak bir rengi olan bu birinci sütün içerisinde bebeğin bağışıklık sistemini güçlendiren yararlı biyolojik faal unsurlar vardır.

Emzirmeyle ilgili eğitim alınmalı

Bebeğin gerçek tutulmaması ve göğüs başını düzgün bir halde kavrayamaması sonucu oluşan göğüs başı çatlağı, validenin emzirme esnasında oldukça canının yanmasına ve emzirmeden soğumasına neden olabilir. Bu nedenle gebeliğin son günleri emzirmeyle ilgili eğitim alınmalıdır.

Tevellüt sezaryenle olmuş bile olsa birinci yarım saat içerisinde emzirmek gerekir. Alışılagelmiş doğumlarda bebek doğar doğmaz ananın göğsüne konulduğunda sütün daha erken geldiğini ortaya koyan araştırmalar vardır.

Bebekler 3 saatte bir 20 dakika emizilmeli

Analar sık sık bebeğini emzirmelidir. Münhasıran sezaryen ile veladet yapan yeni analar sütün daha süratli gelmesi için 2 saatte bir emzirmelidir. Süt performansı oluşup, gelmeye başladıktan sonra fizyolojik beslenme müddeti 3 saatte bir olmalıdır. Bebekler büyüdükçe bu mühlet değişebilir gelgelelim burada belirleyici olan bebektir. Birtakım bebekler sık sık, kimi bebekler de uzun aralıklarla emmeyi tercih ederler. Ülkü olan 3 saatte bir 15-20 dakika etkin beslenmedir. Bu formda bebek daha sağlıklı bir uyku, dışkılama ve beslenme tertibine kavuşur. Geceleri 4-5 saat uyuyan bebeklerin uykusu bölünmemeli ve şayet uyuyorsa 5 saat uyumasına müsaade verilmelidir.

Göğüslerdeki süt oluşumu emzirme aralığı ve müddeti ile ilgilidir. 3 saatte 20 dakika vadeyle beslenen bir bebek, memeyi boşaltır ve öteki 3 saat içerisinde göğüs yine süt dolar. İş hayatına başlayan analar 3 saatte bir süt sağmalıdır. Aylar ilerledikçe 4 saatte bir de olabilir. Sağılması fizyolojik tertibin devamı için değerlidir.

Sağlıklı beslenme sütü arttırır

Ana emzirme süreci içerisinde 3 ana öğün 3 ara öğünle beslenmelidir. Ara öğünler yahut ana öğünler atlandığı devir metabolizma yavaşlar ve süt üretimi azalır. Endüstriyel eserler ve şekerli besinler çok ziyade tüketilmemelidir. Protein, zerzevat, meyve, tahıl yüklü beslenme modeli benimsenmelidir. Yumurta, peynir, yoğurt, et, balık, köy tavuğu fizyolojik beslenmeyi sağlayan tüm azıklar sütün prodüksiyonunda kıymetli rol oynar. Bulgur, buğday ve yulaf üzere tahıllar da beslenmede taraf almalıdır. Ceviz, badem, fındık üzere çiğ kuru yemişler ve kuru meyveler ara öğünde tüketilebilir. Süt artışının çok yemek yiyerek değil, sağlıklı ve nizamlı beslenerek olduğu unutulmamalıdır.

Birinci 6 ay yalnızca ana sütü

Bebeğin kilo alımı ve sıhhat durumu göz önünde bulundurularak tabip tarafından aksi söylenmediği sürece bebek birinci 6 ay yalnızca ana sütü ile beslenmelidir. 6’ncı aydan itibaren tamamlayıcı beslenme alıştırmaları başlar. Ek azığa geçiş ve bebeğin beslenme programını hekiminizle birlikte oluşturabilirsiniz. Bebek, 2 yaşa kadar ana sütü ile beslenmeye devam etmelidir.

Mastit nasıl önlenir

Mastit, emziren anaların en sık yaşadığı sıhhat sorunlarından biridir. Bu duruma ekseriyetle göğüs çatlağında oluşan iltihap yol açar. Tedbir olarak gerçek emzirme konumunun bilinmesi ve uygulanması gerekir. Göğüs bakımı yaparken çok yağlı kremlerden mümkün olduğu kadar kaçınmak ve göğüs başına ana sütü sürmek büyük ehemmiyet taşır. Göğüs başının pedlerle hava almayacak formda mütemadi kapatılması yara düzgünleşmesini geciktirir. Bunun için göğüs kalkanlarını kullanmak çok daha kısa müddette düzgünleşme sağlayacaktır. Şiddetli sıcak su ile duş alınmamalı ve mümkün olduğunca duşta göğse masaj yapılmalıdır.

Göğüs başı çok sık temizlenmemelidir. Bilhassa karbonatlı sularla ya da gayrı dezenfektanlarla temizlenmesinden kaçınılmalıdır. Yalnızca sıradan duş ve vücut sabunuyla günde bir defa temizlenmesi ehil olacaktır.

Süt zayıfsa mama verilebilir

Bir ana, ana sütünün artması ile ilgili umudunu hiçbir vakit yitirmemelidir. Bebeğin umum durumunun âlâ olması için ana sütünün ehil olmaması durumunda emzirme sonrası mama verilmelidir. 3 saatte bir memeyi tutturmak çok kıymetli. 15-20 dakika göğüste bebeği tutmak ve akabinde yetmediği durumlarda mama takviyesi yapmak gereklidir. Doğumdan sonraki birinci haftada biberon tasarrufundan kaçınılmalıdır. Biberonu alan bebek, memeyi almakta zorlanabilir.